Architecten deinen als een ware surfer mee op de golven van verandering

Architecten heb je in alle soorten en maten, merkte ik wederom als bezoeker van het LAC 2016 in Den Bosch. Waarbij de één nog wijzer is dan de ander. Dan vraag je je soms af wat er leeft bij mensen die de wijsheid in pacht hebben, want vragen stellen aan een architect worden eigenlijk altijd beantwoord met wedervragen. Ik heb daarom een theorie dat Architecten als architect geboren worden. Waarom denk ik dat? Wel, het beroep architect bestaat eigenlijk helemaal niet.

Dat is natuurlijk niet helemaal waar, want ze zijn te vinden in de bouw, maar een ICT-architect of Solution Architect of zelfs Business Architect komt als beroep helemaal niet voor. Ze zijn er wel, maar officieel bestaan ze niet in ons maatschappelijk systeem. Sterker nog, er zijn niet eens opleidingen voor Architect. En toch, als je er goed over nadenkt zijn er talloze organisaties waar tientallen architecten dagelijks complexiteit proberen op te lossen, omdat organisaties het prettig vinden dat er mensen zijn die de complexiteit van ICT snappen en tegelijkertijd kunnen begrijpen waar een organisatie strategisch naar toe wil.

Veranderingen creëerden de Architect

Het verbinden van het grijze gebied tussen veranderende business en veranderende ICT-voorzieningen is een eigen leven gaan leiden en heeft Architecten gecreëerd. Als je dit doorzet komt het woord ontwerper ook in echo naar voren. De architect is dus eigenlijk een ontwerper van de veranderende business. In het Engels krijg je dan ‘design science’, ofwel de wetenschap van het ontwerpen. Klinkt goed, maar ik vermoed dat het vak Science Designer ook niet bestaat. Daarom zoekt het begrip ‘design thinking’ steeds meer een plek binnen de architectuurtrends.

De vaardigheden van architecten gecombineerd met ervaring in complexe organisatievraagstukken maken dat architecten gebruik moeten maken van het heden met alle organisatiepatronen, culturen, afsprakenstelsels en systemen. En vanuit dit heden nadenken over de toekomst en welke stappen je daarvoor zou moeten zetten.

Architecten hebben met drie machten te maken

Vanuit keynotespreker Inez Bosch werd geopperd dat architecten ook nog met verschillende soorten machten te maken hebben. Maar liefst drie soorten: persoonlijke macht, systeemmacht en waarheidsmacht. Want binnen organisaties is het mandaat van een Architect beperkt tot zijn wijsheid. Maar om die machten te bedwingen, moet de architect als een ware surfer gebruik maken van de deining en golven om zijn weg te vinden op de machtige stromingen. Zo maakt de architect slim gebruik van de machten op een veilige manier en hij blijft toch voorwaarts gaan.

Voorwaarts in het ritme van deze machten, wat ook weer van stal werd gehaald door Marlies van Steenbergen. Ieder onderdeel van een organisatie heeft zijn eigen ritme wat je dient te herkennen en onderdeel moeten laten zijn van iedere organisatieverandering. Het klinkt bijna als een natuurlijk strategisch patroon wat een systematische cadans heeft. Verschillende ritmes waar een architect ook altijd rekening mee dient te houden. Dit is een macht die Inez Bosch niet heeft benoemd, maar onder de noemer systeemmacht kan hangen. Zoals ook het onderkennen van formele georganiseerde afsprakenstelsels en informele afsprakenstelsels, die niet georganiseerd zijn.

Benoemen, relevant blijven en aanpassen

De veelheid van perspectieven waar een architect rekening mee moet houden zijn daarmee onuitputtelijk, dus het is maar goed dat de Architect er is. Niet als persoon, maar als architectuurfunctie binnen grote organisaties. Want urgentie benoemen, relevant blijven en kunnen aanpassen aan de veranderende omgevingen is de oerkracht van de architect.

Hij geeft richting aan de digitale transformatie waar we met zijn allen voor staan. Ofwel, complexiteit simpel maken om de samenhang met middelen te visualiseren om een verandering in te kunnen zetten, zoals Rijk van Vulpen zijn Transavia use case uitbeeldde. Als er maar urgentie is, toch?

Credits afbeelding:epicstockmedia /123rf (image usage righs obtained by LEWIS), licentie: Alle rechten voorbehouden

Leave a Reply